|
|

ساز عود را در زیر مجموعه سازهای مضرابی ( زهی-زخمه ای ) سازهای ایرانی بررسی میکنیم
شکم این ساز بسیار بزرگ و گلابی شکل ، و دسته آن بسیار کوتاه است، به طوری که قسمت اعظم طول سیم ها در امتداد شکم قرار گرفته است . سطح رویه شکم از جنس چوب است که بر آن پنجره هائی مشبک ایجاد شده است . عود فاقد "دستان" و خرک ساز کوتاه و تا اندازه ای کشیده است . عود دارای ده سیم یا پنج سیم جفتی است . سیم های جفت با هم همصدا کوک می شوند، و بدیهی است که هر یک از سیم های دهگانه، یک گوشی مخصوص به خود دارد، گوشی ها د دو طرف جعبه گوشی (سرساز) قرار گرفته اند
عود بم ترین ساز بین سازهای زهی است، نت نویسی آن با کلید سل است که صدای آن عملا یک "اکتاو" بم تر از نت نوشته شده حاصل می شود
کوک سیم های عود بدین قرار است

سیم بم (سل پائین) معمولا نقش "واخوان" دارد و گاه این سیم جفت نیست
وسعت ساز از این قرار است

مضراب عود از پر مرغ (یا پر طاووس) تهیه شده است و گاه نیز نوازنده، با مضراب دیگری ساز را می نوازد
صدای عود کمی خفه، نرم و غم انگیز ولی نسبتا قوی است این ساز نقش تکنواز و همنواز، هر دو را به خوبی می تواند ایفا کند
عود چنان که گفته شده، از اخلاف سازی قدیمی به نام "بربط" است ، از سوی دیگر، ممکن است با نام عربی خود (العود) به اروپا راه یافته و در آنجا نام "لوت" گرفته باشد
(شباهت کلمه "العود در تلفظ عربی ، یعنی تخفیف همزه اول - تقریبا لعود" و تشدید "د" آخر
می توان احساس کرد"laud"به صورت "ت" را با نام اسپانیائی این ساز ، یعنی
عود ،سازی شهری است
از کتاب ساز شناسی تالیف پرویز منصوری |
|
|
© 2006-2007 Guitarineh.com. All rights reserved. |